Σοβαρό προβληματισμό προκαλεί στις τράπεζες το γεγονός ότι ένα στα πέντε δάνεια που έχουν ρυθμιστεί «ξανακοκκινίζουν», γεγονός που οφείλεται κατά κύριο λόγο στους στρατηγικούς κακοπληρωτές και σε μια σειρά από αβεβαιότητες που… υποχώρησαν.
Υψηλόβαθμα στρατηγικά στελέχη παραδέχονται στο insider.gr ότι «ακόμη δεν έχουμε βρει τον τρόπο να ξεχωρίζουμε τους στρατηγικούς κακοπληρωτές από αυτούς που έχουν πραγματική αδυναμία πληρωμής» και εξηγούν ότι αυτό είναι το στοίχημα που αντιμετωπίζουν πλέον και τα funds που αγοράζουν πακέτα κόκκινων δανείων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η Τράπεζα της Ελλάδος στην έκθεση «Επισκόπηση Ελληνικού Χρηματοπιστωτικού Συστήματος» που εξέδωσε τον Νοέμβριο, το πρώτο εξάμηνο του έτους το 20% των ρυθμισμένων οφειλών εμφανίζει καθυστέρηση άνω των 90 ημερών, ποσοστό αντίστοιχο σχεδόν (19,5%) με το τέλος του 2017. Σημειώνεται ότι το σύνολο των ρυθμίσεων ανερχόταν σε 49,3 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2018, αντιπροσωπεύοντας το 26,5% των συνολικών μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων (NPEs).
Τι άλλαξε, όμως, στην ψυχολογία των οφειλετών;
1. Τα ακριβά σπίτια στο «σφυρί»
Πηγές του κλάδου αναφέρουν ότι πριν από ένα χρόνο επικρατούσε έντονος φόβος μεταξύ των δανειοληπτών που έχουν τη δυνατότητα να εξυπηρετούν τις οφειλές τους αλλά ηθελημένα δεν το έκαναν, ενόψει της έναρξης των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών. Στο πλαίσιο αυτό, μεγάλος μέρος των λεγόμενων «στρατηγικών κακοπληρωτών» συνέρρεαν στα ταμεία της τράπεζας για να κάνουν ρύθμιση.
«Όταν, όμως, οι πλειστηριασμοί ξεκίνησαν και διαπίστωσαν ότι στο σφυρί βγαίνουν μόνο τα πολύ ακριβά σπίτια και τα εμπορικά και επιχειρηματικά ακίνητα, σταμάτησαν να εξυπηρετούν τη ρύθμιση», αναφέρει υψηλόβαθμο τραπεζικό στέλεχος. Σημειώνεται ότι τους 10 μήνες λειτουργίας της ηλεκτρονικής πλατφόρμας, δεν έχουν εκπλειστηριαστεί πρώτες κατοικίες με αξία κάτω των 150.000 – 200.000 ευρώ.
2. Τα funds δεν είναι «κοράκια»
Ταυτόχρονα, διαψεύστηκαν και οι φόβοι ότι τα κόκκινα δάνεια των τραπεζών θα πουληθούν σε ξένα funds – «κοράκια», τα οποία θα πιέζουν πολύ περισσότερο τους δανειολήπτες. Πράγματι, τον τελευταίο χρόνο που έχουν πωληθεί τα πρώτα πακέτα NPLs από τράπεζες σε τρίτους, έχει διαπιστωθεί ότι ναι μεν οι εν λόγω εταιρείες δεν κάνουν δραστικό κούρεμα οφειλής στους δανειολήπτες, ωστόσο, τους προτείνουν ρυθμίσεις με πολύ μεγαλύτερο χρονικό ορίζοντα από τις τράπεζες.
3. Η προστασία... χωρίς διακρίσεις
Μπορεί η ευνοϊκή ρύθμιση του Νόμου Κατσέλη για προστασία της πρώτης κατοικίας να ψηφίστηκε με γνώμονα τους οφειλέτες που βίωσαν δραματική επιδείνωση της οικονομικής τους κατάστασης, αλλά είναι διαπιστωμένο πλέον ότι της προστασίας καταχράστηκε μεγάλο ποσοστό στρατηγικών κακοπληρωτών.
Αυτή τη στιγμή, περίπου 13 δισ. ευρώ NPEs αντιπροσωπεύουν απαιτήσεις οι οποίες έχουν υπαχθεί στον Νόμο, χωρίς οι υποθέσεις να έχουν τελεσιδικήσει. Από τα ανοίγματα αυτά, τα 7 δισ. ευρώ αφορούν σε οφειλές που έχουν ήδη καταγγελθεί.
Τον τελευταίο μήνα, μάλιστα, παρατηρείται καταιγισμός αιτημάτων υπαγωγής, καθώς η ευνοϊκή ρύθμιση εκπνέει στο τέλος του έτους. Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση επεξεργάζεται ένα νέο μόνιμο καθεστώς προστασίας για τους οικονομικά πολύ ασθενείς οφειλέτες, αλλά με προσοχή ώστε να μην αφήνει περιθώριο κατάχρησης από μη έχοντες οικονομική δυσχέρεια.