Δαιδαλώδεις διαδικασίες στις οποίες εμπλέκονται υπουργεία, Δημόσιοι οργανισμοί, η ελληνική Δικαιοσύνη και οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης παραμένουν σε εκκρεμότητα για να ολοκληρωθεί η ιδιωτικοποίηση. Τα βήματα που πρέπει να ολοκληρωθούν για να ξεκινήσει η αξιοποίηση του χώρου του πρώην αεροδρομίου του Ελληνικού περιγράφει σε ενημερωτικό της σημείωμα η Lamda Development.
Η εταιρεία αποφεύγει να δώσει κάποιο συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την έναρξη των εργασιών. Η παράθεση και μόνο των προϋποθέσεων όμως, ίσως και να είναι η πληρέστερη απάντηση στο πότε θα μπουν μπουλντόζες στο Ελληνικό: Σίγουρα όχι σύντομα.
Σε ενημερωτικό της σημείωμα η εταιρεία αναφέρει ότι η αξιοποίηση του Ελληνικού θα ξεκινήσει με την μεταβίβαση των μετοχών της Ελληνικό ΑΕ από το ΤΑΙΠΕΔ στην κοινοπραξία που έχει αναλάβει το έργο. Όμως πρώτα το «ακίνητο» θα πρέπει να ωριμάσει πολεοδομικά, ιδιοκτησιακά, διοικητικά και δικαστικά και για να γίνει αυτό θα πρέπει να καλυφθούν οι εξής προϋποθέσεις:
1. Η έγκριση του Σχεδίου Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης
Κομβικής σημασίας για την επιτυχή έναρξη των εργασιών είναι η πολεοδομική ωρίμανση του ακινήτου, ώστε να είναι εξ αρχής γνωστές οι δυνατότητες αξιοποίησής του αλλά και οι περιορισμοί αυτού. Το πρώτο βήμα για την ωρίμανση αυτή είναι η έγκριση του Σχεδίου Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης (ΣΟΑ) με Προεδρικό Διάταγμα, το οποίο προηγουμένως θα έχει επεξεργαστεί το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Όμως πριν από την έγκριση του ΣΟΑ καθώς και της Στρατηγική Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων πρέπει να δοθεί η σύμφωνη γνώμη τόσο της δημόσιας διοίκησης όσο και της δικαιοσύνης. Το ΣΟΑ κατατέθηκε προς έγκριση τον Ιούνιο του 2017 και ο νόμος προβλέπει ότι η έγκριση πρέπει να δοθεί ενός έξι μηνών από την υποβολή του.
Ωστόσο η εταιρεία εκτιμά πως επειδή δεν είχαν επιλυθεί οριστικά εκκρεμότητες μπορείς να υπάρξουν επιπτώσεις στη συνολική δυνατότητα υλοποίησης του προγράμματος ανάπτυξης. Υποδεικνύοντας προφανώς την κήρυξη αρχαιολογικών χώρων από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο και την δασική έκταση που εντόπισε το Δασαρχείο Πειραιά.
Αυτή τη στιγμή εκκρεμούν ακόμη τόσο οι γνώμες των αρμόδιων οργάνων όσο και πρόταση των αρμόδιων υπουργών και η επεξεργασία από το Συμβούλιο της Επικρατείας.
2. Οι Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις για τις πολεοδομικές μελέτες
Πρόκειται ουσιαστικά για το δεύτερο αναγκαίο βήμα προς την πολεοδομική ωρίμανση του Ακινήτου. Με την έγκριση των πολεοδομικών μελετών πλέον το Ακίνητο θα έχει πολεοδομηθεί πλήρως (σε επίπεδο Οικοδομικού Τετραγώνου) και θα είναι γνωστές όλες οι παράμετροι ανάπτυξης αλλά και οι περιορισμοί του.
Για παράδειγμα με τις πολεοδομικές μελέτες ολοκληρώνεται ο σχεδιασμός του Πάρκου (καθορίζονται οι περιοχές πρασίνου, αλσών, υδάτινων στοιχείων, το δίκτυο πεζοδρόμων και ποδηλατοδρόμων κ.α.), αποτυπώνονται οι χώροι που θα περιέλθουν σε κοινή χρήση, οι κοινωφελείς χώροι, τα οικοδομικά τετράγωνα, το οδικό δίκτυο κ.α. και όλες οι πολεοδομικές ρυθμίσεις επ’ αυτών.
Κατά το νόμο, η προϋπόθεση αυτή οφείλει να έχει ολοκληρωθεί εντός έξι (6) μηνών από την υποβολή των σχετικών μελετών, η οποία είναι αυτονόητο ότι δεν μπορεί να ξεκινήσει αν πρώτα δεν έχει εγκριθεί το Σχέδιο Ολοκληρωμένης Ανάπτυξης.
3. Η «ιδιοκτησιακή ωρίμανση» του έργου
Πέρα από το ΣΟΑ και τις πολεοδομικές μελέτες που θα οδηγήσουν στην πολεοδομική ωρίμανση του έργου θα πρέπει να λυθούν και τα θέματα της ιδιοκτησίας του χώρου που σήμερα ανήκει στο Ελληνικό Δημόσιο με την Ελληνικό ΑΕ να έχει μόνο το δικαίωμα χρήσης, διοίκησης, διαχείρισης και εκμετάλλευσής του.
Με βάση το Διαγωνισμό, το Δημόσιο έχει αναλάβει να μεταβιβάσει στο ΤΑΙΠΕΔ κατά πλήρη κυριότητα ποσοστό 30% εξ αδιαιρέτου του Μητροπολιτικού Πόλου εκτός του αιγιαλού και της παραλίας, προκειμένου στη συνέχεια να ακολουθήσει διανομή μεταξύ των εξ αδιαιρέτου συνιδιοκτητών, ώστε τελικά αυτό το εξ αδιαιρέτου 30% να «μετατραπεί» σε πλήρες δικαίωμα κυριότητας επί αντίστοιχης έκτασης του Μητροπολιτικού Πόλου, ήτοι σε περίπου 1.575 στρέμματα στο Πρώην Αεροδρόμιο και 227 στρέμματα στην Παράκτια Ζώνη.
Το δεύτερο βήμα για την ιδιοκτησιακή ωρίμανση του Μητροπολιτικού Πόλου. Όπως και παραπάνω, το Ελληνικό Δημόσιο έχει αναλάβει να μεταβιβάσει στο ΤΑΙΠΕΔ, με τη σύμφωνη γνώμη των Επενδυτών, δικαίωμα επιφανείας επί του συνόλου του Μητροπολιτικού Πόλου. Αφού συμβεί αυτό, το ΤΑΙΠΕΔ θα πρέπει με τη σειρά του να μεταβιβάσει στην Ελληνικό ΑΕ, όλα τα εμπράγματα δικαιώματα που πλέον θα έχει αποκτήσει, δηλαδή και το δικαίωμα επιφανείας επί του Μητροπολιτικού Πόλου και το δικαίωμα πλήρους κυριότητας,
«Λαμβάνοντας υπόψη το πλήθος των εμπλεκομένων στις αλλεπάλληλες αυτές συναλλαγές, τη φύση τους αλλά και τις ιδιαιτερότητες τους, όπως και τις εν γένει ιδιαιτερότητες του ακινήτου, η ιδιοκτησιακή ωρίμανση του ακινήτου εκτιμάται ως μια ιδιαίτερα απαιτητική και περίπλοκη διαδικασία, η οποία πιθανόν να απαιτήσει και περαιτέρω ενέργειες πέραν των όσων συνοπτικά αναφέρονται εν προκειμένω», αναφέρει το ενημερωτικό σημείωμα της εταιρείας.
4. Η σύσταση ειδικού φορέα για τους κοινόχρηστους χώρους
Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται η διοικητική ωρίμανση του ακινήτου που σήμερα «μοιράζεται» ανισομερώς σε τρεις διαφορετικούς Δήμους (Αλίμου, Γλυφάδας και Ελληνικού – Αργυρούπολης). Η εταιρεία εκτιμά πως η ενιαία διαχείριση του ακινήτου από έναν φορέα είναι απαραίτητη τόσο για την διαχείριση όσο και για την κατασκευή του έργου. Έτσι θα συσταθεί ειδικός φορέας που θα διαχειρίζεται τους κοινόχρηστους χώρους της έκτασης με τη συμφωνία και τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων μερών.
5. Η χορήγηση άδειας καζίνο ενός του Ελληνικού
Η χορήγηση άδειας καζίνο στο Ελληνικό αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την ανάπτυξη του έργου που περιλαμβάνει τουριστικές υποδομές υψηλών προδιαγραφών. Με δεδομένο ωστόσο ότι οι άδειες λειτουργίας καζίνο διέπονται από ειδικό καθεστώς, για να χορηγηθεί η εν λόγω άδεια απαιτείται η διενέργεια σχετικού δημόσιου διαγωνισμού. Επίσης η εταιρεία αναφέρει ότι θα πρέπει να αλλάξει και το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο για να γίνει η άδεια ποιο ελκυστική στους διεθνείς επενδυτές. Και τα δύο αυτά ζητήματα παραμένουν σε εκκρεμότητα.
6. Η παράδοση του ακινήτου ελεύθερου
«Κατά τη διενέργεια του διαγωνισμού στο Ακίνητο στεγάζονταν 69 διαφορετικοί φορείς, από τους οποίους 44 ήταν του δημοσίου τομέα και 25του ιδιωτικού. Μάλιστα κάποιοι απ’ αυτούς είχαν καταλάβει τους χώρους, στους οποίους βρίσκονταν, αυθαίρετα», αναφέρει το ενημερωτικό σημείωμα της εταιρείας προσθέτοντας ότι «ανυπαρξία ρύθμισης της συγκεκριμένης κατάστασης θα οδηγούσε σε ουσιαστική αδυναμία υλοποίησης της ανάπτυξης».
Παρότι έχουν περάσει πέντε χρόνια από τη νομοθέτηση του νόμου 4062/2012 που ορίζει ποιοι φορείς θα μείνουν στο χώρο και ποιοι θα πρέπει να μετακινηθούν και σχεδόν τρία έτη από την υπογραφή της Σύμβασης, στο ακίνητο παραμένει πλήθος φορέων, πολλοί από τους οποίους καταλαμβάνουν εκτεταμένους χώρους (π.χ. αμαξοστάσιο ΟΑΣΑ, Υπηρεσίες ΥΠΑ) χωρίς να είναι γνωστό αν έχουν εκπονηθεί σχέδια μετεγκατάστασής τους και υπό ποιες προϋποθέσεις.
7. Η δικαστική ωρίμανση του ακινήτου
Ένα από τα σοβαρότερα προβλήματα που εμφανίζονται σε όλα τα μεγάλα έργα είναι οι δικαστικές εκκρεμότητες που τα ακολουθούν πολλές φορές για χρόνια. Οι εκκρεμότητες αυτές είτε καθυστερούν σημαντικά την ολοκλήρωση των έργων είτε εμποδίζουν την προσέλκυση αυξημένου επενδυτικού ενδιαφέροντος λόγω του κινδύνου που συνεπάγονται.
Για αυτό θα πρέπει πριν την έναρξη του έργου να έχουν εκδοθεί οι απαραίτητες αποφάσεις από το Συμβούλιο της Επικρατείας τόσο επί των αιτήσεων ακύρωσης της σύμβασης όσο και των Υπουργικών Αποφάσεων και του Προεδρικού Διατάγματος που θα εκδοθούν.
Και το κρίσιμο 5%
«Τελευταία προϋπόθεση είναι να μην έχουν συντρέξει μέχρι τη μεταβίβαση συγκεκριμένα γεγονότα (π.χ. γεγονότα ανωτέρας βίας), που να έχουν ως αποτέλεσμα τη μείωση κατά ποσοστό άνω του 5% της δομήσιμης εντός του Μητροπολιτικού Πόλου επιφάνειας, όπως αυτή θα έχει προκύψει κατά την πολεοδομική ωρίμανση», αναφέρει τέλος η εταιρεία.