Για περιορισμό της βελτίωσης του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών το 2021 στην Ελλάδα από τη εξάρτηση της χώρας μας από τις εισαγωγές και την ενεργειακή κρίση κάνει λόγο η Eurobank, στο εβδομαδιαίο δελτίο της «7 Ημέρες Οικονομία».
Όπως αναφέρουν οι αναλυτές της τράπεζας, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΤτΕ, το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών στο 11μηνο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2021, μειώθηκε στα €8,9 δισ. σε τρέχουσες τιμές, από €10,3 δισ. την αντίστοιχη περίοδο το 2020 (€2,2 δισ. το 2019).
Ωστόσο, η ετήσια βελτίωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών στο 11μηνο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2021 (€1,4 δισ. YoY) ήταν μικρότερη από την αντίστοιχη στο 10μηνο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2021 (€2,7 δισ. YoY), ενώ θεωρείται πολύ πιθανόν να συρρικνωθεί περαιτέρω στο 12μηνο Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2021. Ο λόγος είναι η επιβάρυνση του ισοζυγίου καυσίμων από την άνοδο των τιμών ενέργειας.
Ειδικότερα, τα επιμέρους ισοζύγια, το άθροισμα των οποίων ισούται με το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, κινήθηκαν ως ακολούθως στο 11μηνο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2021:
- Ισοζύγιο Αγαθών: το έλλειμμα του ισοζυγίου αγαθών (καύσιμα, πλοία, χωρίς καύσιμα και πλοία) διευρύνθηκε στα €22,8 δισ. σε τρέχουσες τιμές την περίοδο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2021, από €17,0 δισ. την περίοδο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2020. Η ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας και δη της εγχώριας ζήτησης, συνοδεύτηκε από αύξηση των εισαγωγών αγαθών (από τα €43,1 δισ. στα €58,4 δισ.), η οποία ξεπέρασε την αντίστοιχη των εξαγωγών αγαθών (από τα €26,1 δισ. στα €35,6 δισ.). Η άνοδος των τιμών ενέργειας αποτελέσαν έναν επιπρόσθετο παράγοντα αύξησης του ελλείμματος του ισοζυγίου αγαθών, λόγω της προκληθείσας εξ αυτών επιβάρυνσης του ισοζυγίου καυσίμων.
- Ισοζύγιο Υπηρεσιών: το πλεόνασμα του ισοζυγίου υπηρεσιών (ταξιδιωτικό, μεταφορών και λοιπών υπηρεσιών) διαμορφώθηκε στα €12,7 δισ. σε τρέχουσες τιμές στο 11μηνο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2021, ενισχυμένο κατά €5,6 δισ. σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο το 2020. Η βελτίωση του ισοζυγίου υπηρεσιών προήλθε από την ανάκαμψη των τουριστικών εισπράξεων.
- Ισοζύγιο Πρωτογενών Εισοδημάτων: το ισοζύγιο πρωτογενών εισοδημάτων (αμοιβών και μισθών, τόκων μερισμάτων και κερδών και λοιπών πρωτογενών εισοδημάτων) από έλλειμμα €0,4 δισ. σε τρέχουσες τιμές στο 11μηνο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2020 ενισχύθηκε σε πλεόνασμα €0,6 δισ. στο 11μηνο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2021. Η εν λόγω βελτίωση ήταν αποτέλεσμα της μείωσης του ελλείμματος του ισοζυγίου τόκων, μερισμάτων και κερδών κατά €0,9 δισ.
- Ισοζύγιο Δευτερογενών Εισοδημάτων: το ισοζύγιο δευτερογενών εισοδημάτων (γενικής κυβέρνησης και λοιπών τομέων) από ισοσκελισμένο, ήτοι €0,0 δισ. (€3,3 εκατ.), την περίοδο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2020, πέρασε σε πλεόνασμα €0,6 δισ. την περίοδο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2021. To συγκεκριμένο αποτέλεσμα σχετίζεται με την προχρηματοδότηση (13,0%) των κονδυλίων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας που πραγματοποιήθηκε τον Αύγουστο 2021 (πηγή: ΤτΕ, Νομισματική Πολιτική, Ενδιάμεση Έκθεση 2021, σελ. 96).
Βάσει των παραπάνω στοιχείων, αποδεικνύεται ότι το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών στην Ελλάδα αναμένεται να παρουσιάσει μικρή βελτίωση σε απόλυτα μεγέθη για το σύνολο των μηνών του 2021. Με δεδομένη την ισχυρή αύξηση του ΑΕΠ, στηριζόμενη σε μεγάλο βαθμό στην εγχώρια ζήτηση (κατανάλωση και επενδύσεις), η υψηλή εξάρτηση της οικονομίας από τις εισαγωγές και η άνοδος των τιμών ενέργειας, οδήγησαν στην αύξηση του ελλείμματος του ισοζυγίου αγαθών κατά €5,8 δισ. YoY στο 11μηνο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2021, ενώ για την ίδια περίοδο, το πλεόνασμα των υπηρεσιών, λόγω της ανόδου των ταξιδιωτικών εσόδων, ενισχύθηκε κατά €5,6 δισ. YoY.
Σύμφωνα με την Ενδιάμεση Έκθεση Νομισματικής Πολιτικής της ΤτΕ (Δεκέμβριος 2021), το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών στην Ελλάδα ως ποσοστό του ΑΕΠ από 6,6% το 2020 εκτιμάται στο 5,7% το 2021, 4,3% το 2022 και 4,2% το 2023. Είναι σημαντικό, η αναμενόμενη αύξηση των επενδύσεων τα επόμενα χρόνια μέσω της αξιοποίησης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας να αφορά κυρίως εξωστρεφείς κλάδους της ελληνικής οικονομίας έτσι ώστε να συγκρατηθεί και σταδιακά να μειωθεί το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών.