Με γοργούς ρυθμούς αλλάζει το τοπίο στην αγορά των κόκκινων δανείων, καθώς μπαίνουν δυναμικά στο «παιχνίδι» ιδιωτικές εταιρείες που αναμένεται να αλλάξουν δραστικά τους κανόνες στη διαχείριση των επισφαλειών.
Προς το παρόν, το «πράσινο φως» έχουν πάρει η Cepal –σε σύμπραξη με την Alpha Bank-, η FPS που είναι θυγατρική της Eurobank και, πρόσφατα, η Θεά Άρτεμις της Attica Bank που αναμένεται σύντομα να περάσει στα χέρια της Balbec Capital. Πολύ σύντομα αναμένεται να ανακοινωθεί και τέταρτη εταιρεία που βρίσκεται στο στάδιο της τελικής έγκρισης, όπως αποκάλυψε την Πέμπτη στο insider.gr ο υποδιοικητής της ΤτΕ, Θεόδωρος Μητράκος.
Ο στόχος που έχουν θέσει δανειστές και τράπεζες είναι η συρρίκνωση των κόκκινων δανείων σε 40 δισ. ευρώ, από 106 δισ. ευρώ που είναι σήμερα, έως το 2019. Οι ενδείξεις για την επίτευξη αυτού του στόχου είναι θετικές για το γ΄ και δ΄ τρίμηνο του 2016, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΤτΕ, ενώ αισιόδοξα είναι τα μηνύματα και από το α΄ τρίμηνο του 2017, όπως αναφέρουν τραπεζικοί κύκλοι στο insider.gr.
Μοχλός πίεσης για τους στρατηγικούς κακοπληρωτές
Από τη μία πλευρά, οι τράπεζες αντιστέκονται σθεναρά στη μεταβίβαση των προβληματικών δανείων στους «νέους παίκτες» και από την άλλη, οι δανειολήπτες φοβούνται για τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει αυτή η αλλαγή σκηνικού.
Υπό την πίεση των Θεσμών για εξυγίανση του τραπεζικού κλάδου, τα πιστωτικά ιδρύματα αναγκάζονται να μεταβιβάσουν ένα –μικρό αρχικά– ποσοστό των κόκκινων δανείων τους στις εν λόγω ιδιωτικές εταιρείες.
Όπως αναφέρουν στο insider.gr πηγές του τραπεζικού κλάδου, οι τράπεζες σκοπεύουν να αξιοποιήσουν επικοινωνιακά το νέο καθεστώς, χρησιμοποιώντας αυτές τις εταιρείες ως «μοχλό πίεσης» προκειμένου να σπεύσουν οι δανειολήπτες στον διακανονισμό των ληξιπρόθεσμων οφειλών τους με τις ίδιες τις τράπεζες, υπό τον φόβο των αυστηρότερων κυρώσεων.
Αυτό, βεβαίως, ισχύει για τους στρατηγικούς κακοπληρωτές –αυτούς δηλαδή που ενώ έχουν τη δυνατότητα να αποπληρώσουν τα χρέη τους, επικαλούνται οικονομική αδυναμία. Σημειώνεται ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας, ένας στους έξι οφειλέτες είναι στρατηγικός κακοπληρωτής -ποσοστό ιδιαίτερα μεγάλο.
Όπως επισήμανε ο κ. Μητράκος, οι τράπεζες διαθέτουν την τεχνογνωσία να διακρίνουν τους στρατηγικούς από τους «ειλικρινείς» κακοπληρωτές και μέσα στο 2017 αναμένεται να γίνουν καθοριστικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση.
Ευκαιρίες για τους «ειλικρινείς» κακοπληρωτές
Οι ιδιωτικές εταιρείες αγοράζουν σε εξαιρετικά χαμηλές τιμές τα προβληματικά δάνεια από τις τράπεζες –σε ποσοστό που κυμαίνεται από 5 έως 10% της ονομαστικής οφειλής. Αυτό σημαίνει ότι έχουν το περιθώριο να παρέχουν σημαντικές εκπτώσεις στους δανειολήπτες που αντιμετωπίζουν πραγματικές οικονομικές δυσκολίες, οι οποίες μάλιστα δεν αποκλείεται να φτάσουν και το 50% ή και ακόμη μεγαλύτερο ποσοστό -όπως έχει συμβεί σε άλλες χώρες όπου έχουν αναλάβει «δράση» οι εταιρείες διαχείρισης κόκκινων δανείων.
Πρακτικά, αυτό για τους «κόκκινους» δανειολήπτες σημαίνει «κούρεμα» των δανείων τους και, ουσιαστικά, την ευκαιρία να αποπληρώσουν τα χρέη τους με βάση την πραγματική οικονομική τους δυνατότητα. Έτσι, θα μπορέσουν σταδιακά να περάσουν από τον «Μαύρο Τειρεσία» στον «Λευκό Τειρεσία» και να έχουν ξανά πρόσβαση στο τραπεζικό σύστημα σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.
Καθοριστικό το 2017 για τον τραπεζικό κλάδο
Η Ελλάδα αποτελεί το «μαύρο πρόβατο» της ΕΕ, αφού κατέχει το 10% των ευρωπαϊκών κόκκινων δανείων, ενώ η κεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών αναλογούν μόλις στο 1,6% του ευρωπαϊκού συνόλου. Συγκεκριμένα, το 68% των δανείων μικρών επιχειρήσεων και ελεύθερων επαγγελματιών έχει καταγγελθεί, ενώ στις μεσαίες επιχειρήσεις το ποσοστό των κόκκινων δανείων ανέρχεται σε 59%.
Στο πλαίσιο αυτό, επισπεύδεται η απελευθέρωση της αγοράς με λειτουργία της ηλεκτρονικής πλατφόρμας εξωδικαστικού συμβιβασμού σε ένα τρίμηνο από σήμερα, καθώς και τη σύσταση 120 κέντρων πληροφόρησης και ενημέρωσης των δανειοληπτών.
Σημαντική εκκρεμότητα είναι, επίσης, η νομική προστασία των τραπεζικών στελεχών, η οποία όμως βρίσκεται στο «τραπέζι» των διαπραγματεύσεων που βρίσκονται σε εξέλιξη αυτές τις ημέρες με τους Θεσμούς και αναμένεται να προχωρήσει, αν και εξακολουθεί να προβάλλει ισχυρή αντίσταση η κυβέρνηση, σύμφωνα με τις τελευταίες πληροφορίες από το μέτωπο της διαπραγμάτευσης.
«Αγκάθι» στις συνομιλίες αποτελεί και η «χαλάρωση» του νομικού πλαισίου δανειοδότησης των εταιρειών κόκκινων δανείων, καθώς τόσο οι δανειστές όσο και η ΤτΕ θέλουν να διευκολυνθεί η έγκριση των υποψήφιων εταιρειών -που ανέρχονται σε οκτώ, σύμφωνα με πληροφορίες.
Σε κάθε περίπτωση, εντός του 2017 αναμένεται να ολοκληρωθεί το θεσμικό πλαίσιο για «απελευθέρωση» της αγοράς των κόκκινων δανείων, ώστε να βελτιωθεί η εικόνα του ελληνικού τραπεζικού κλάδου και να ανακτηθεί η σταδιακά αξιοπιστία του.