Στα όριά τους βρίσκονται πολλά αεροδρόμια της χώρας, καθώς η επιβατική κίνηση αυξάνεται συνεχώς. Με τους επιβάτες να δοκιμάζονται πολλές φορές, ειδικά σε κάποιους περιφερειακούς αερολιμένες που δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν στις αυξημένες ανάγκες, οι επενδύσεις αναβάθμισης και επέκτασης θεωρούνται επιβεβλημένες.
Μετά την επέκταση της σύμβασης παραχώρησης του «Ελ. Βενιζέλος» κατά 20 χρόνια, τη σύμβαση κατασκευής και παραχώρησης του νέου αεροδρομίου στο Καστέλι της Κρήτης και των 14 περιφερειακών αεροδρομίων στη Fraport Greece, ετοιμάζεται να ακολουθήσει ένας νέος γύρος που αυτή τη φορά θα αφορά κυρίως στις κατασκευές.
Σύμφωνα με την ΙΑΤΑ η Ελλάδα βρίσκεται κάτω από τους εταίρους της στον τομέα των αεροπορικών υποδομών, καθώς για την καλύτερη εκμετάλλευση της χωρητικότητας αεροδρομίων και διαδρόμων προσγείωσης θα απαιτηθούν επεκτάσεις αεροσταθμών και βελτιώσεις στη λειτουργία των αεροδρομίων στο κοντινό μέλλον. «Αν το θέμα αυτό δεν αντιμετωπιστεί, μπορεί να αποτελέσει εμπόδιο στην περαιτέρω αύξηση της επιβατικής κίνησης και, συνεπώς, στον τουρισμό της Ελλάδας», προειδοποιεί έκθεση της ΙΑΤΑ για τα χώρα μας όπου μεταξύ άλλων σημειώνεται ότι «η Ελλάδα θα πρέπει να διασφαλίσει επαρκείς επενδύσεις και αποδοτική χρήση των υφιστάμενων υποδομών ώστε να είναι δυνατή η μείωση του κόστους και των χρεώσεων».
Πιο γρήγορα οι επενδύσεις στο Ελ. Βενιζέλος
Όπως δήλωσε πρόσφατα ο πρόεδρος του Διεθνούς Αερολιμένα Αθηνών, Δημήτρη Δημητρίου η αύξηση της επιβατικής κίνησης φέρνει πιο κοντά χρονικά τον χρονικό ορίζοντα των επενδύσεων στο αεροδρόμιο της Αθήνας. Σύμφωνα με τον ίδιο «τη διετία 2020-2023 οι υποδομές θα πρέπει να είναι έτοιμες να εξυπηρετήσουν πάνω από 30 εκατ. επιβάτες».
Στα τελευταία οικονομικά αποτελέσματα η εταιρεία αναφέρει ότι η χωρητικότητα των εγκαταστάσεων του αεροσταθμού επιβατών παραμένει στα 26 εκατομμύρια επιβάτες ετησίως και το σχετικό κατώφλι του 90% της χωρητικότητας έχει ήδη επιτευχθεί. Οπότε θεωρούνται επιβεβλημένες επενδύσεις που θα αυξήσουν τη χωρητικότητα του αερολιμένα.
Αυτή τη στιγμή βρίσκονται σε εξέλιξη εργασίες για τους χώρους λειτουργικής εξυπηρέτησης των επιβατών που αναμένεται να έχουν ολοκληρωθεί στο β’ τρίμηνο του 2019, ενώ οι εμπορικοί χώροι θα παραδοθούν προς χρήση το πρώτο τρίμηνο του 2020.
Το «κλειδί» για τις αλλαγές στο σχεδιασμό και τις νέες επενδύσεις στο αεροδρόμιο βρίσκεται στους νέους τύπους αεροσκαφών, στις αλλαγές εισόδου επιβατών από χώρες εντός και εκτός Σένγκεν, στην ανάπτυξη των τοπικών αερομεταφορέων και στην καινοτομία των νέων τεχνολογιών.
Με δεδομένη την αύξηση της επιβατικής κίνησης, στον στρατηγικό σχεδιασμό του αναπτυξιακού πλάνου του αεροδρομίου της Αθήνας, σύμφωνα με τον κ. Δημητρίου, εντάσσονται οι νέοι χώροι στάθμευσης αεροσκαφών και στάθμευσης ταξί, η επέκταση των τερματικών εγκαταστάσεων, οι επενδύσεις στον εξωτερικό χώρο του αεροδρομίου και οι επενδύσεις στον κομμάτι της ενέργειας.
Τα 14 περιφερειακά αεροδρόμια της Fraport
Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται και η επένδυση ύψους περίπου 400 εκατ. ευρώ που υλοποιεί η Fraport Greece στα 14 περιφερειακά αεροδρόμια. Φέτος αναμένεται να ολοκληρωθούν οι παρεμβάσεις ύψους 120 εκατ. σε έξι αεροδρόμια και συγκεκριμένα σε Άκτιο, Σκιάθο, Σάμο, Ρόδο, Κεφαλονιά και Λέσβο. Πέρσι ολοκληρώθηκαν τα έργα αναβάθμισης στα Χανιά, τη Ζάκυνθο και την Καβάλα.
Οι παρεμβάσεις έχουν ως στόχο τον εκσυγχρονισμό των εγκαταστάσεων και του εξοπλισμού των αεροδρομίων, τη βελτίωση των υπηρεσιών που παρέχουν, τη δημιουργία νέων εμπορικών χώρων καθώς και την ενίσχυση της ασφάλειας όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο. Ξεχωριστή περίπτωση αποτελεί το αεροδρόμιο Μακεδονία της Θεσσαλονίκης, οι εργασίες επέκτασης του οποίου βρίσκονται στο 30% και αναμένεται να ολοκληρωθούν το 2021.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε πρόσφατα ο διευθύνων σύμβουλος της Fraport Greece, Alexander Zinell το 2018 η επιβατική κίνηση στα 14 αεροδρόμια έφθασε τους 29,9 εκατομμύρια επιβάτες, ενώ αναμένεται περαιτέρω αύξηση φέτος.
Αξίζει να σημειωθεί ότι σε κάθε αεροδρόμιο που ολοκληρώνονται οι επενδύσεις, τα τέλη χρήσης για κάθε αναχωρούντα επιβάτη αυξάνονται από 13 σε 18,5 ευρώ, όπως προβλέπεται από τη σύμβαση παραχώρησης. Σύμφωνα πάντως με στελέχη της Fraport Greece η αύξηση των τελών χρήσης δεν φαίνεται να επηρεάζει την κίνηση στα αεροδρόμια.
Και τα υπόλοιπα 23
Με αργά βήματα, είναι η αλήθεια, προχωρά τουλάχιστον σε επίπεδο σχεδιασμού η αξιοποίηση και των υπόλοιπων 23 κρατικών αεροδρομίων της χώρας που βρίσκονται υπό τη διαχείριση της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας (ΥΠΑ). Πρόκειται για τα αεροδρόμια Αλεξανδρούπολης, Ιωαννίνων, Κοζάνης, Καστοριάς, Νέας Αγχιάλου, Καλαμάτας, Άραξου, Λήμνου, Χίου, Ικαρίας, Σκύρου, Μήλου, Νάξου, Πάρου, Σύρου, Καλύμνου, Αστυπάλαιας, Σητείας, Λέρου, Κάσου, Καρπάθου, Κυθήρων και Καστελόριζου.
Το πρόβλημα είναι ότι τα συγκεκριμένα αεροδρόμια, άλλα περισσότερο και άλλα λιγότερο, δεν είναι ιδιαίτερα ελκυστικά για κάποιον ιδιώτη επενδυτή λόγω της χαμηλής επιβατικής κίνησης, η οποία το 2018 έφθασε τα 10 εκατομμύρια επιβάτες συνολικά, όταν σύμφωνα με το Διεθνές Συμβούλιο Αεροδρομίων (Airport Council International), για να παρουσιάσει κερδοφορία ένα αεροδρόμιο πρέπει να ξεπερνά τις 1 εκατομμύρια αφίξεις/αναχωρήσεις ανά έτος.
Πρόσφατα η Λάμδα Χρηματοοικονομικοί Σύμβουλοι ανέλαβε καθήκοντα χρηματοοικονομικού συμβούλου προκειμένου να καταγράψει τις προοπτικές του κάθε αεροδρομίου και να προτείνει τους καλύτερους τρόπους αξιοποίησής τους, είτε με παραχώρηση είτε με Σύμπραξη Ιδιωτικού και Δημοσίου Τομέα (ΣΔΙΤ).
Τι προτείνει η ΙΑΤΑ
Σύμφωνα με μελέτη της ΙΑΤΑ που δημοσιεύθηκε την περασμένη εβδομάδα για να διευκολυνθεί η συνεχής ανάπτυξη των αερομεταφορών και να μεγιστοποιηθούν τα οφέλη τους, η Ελλάδα θα πρέπει:
1. Να διασφαλίσει τον εκσυγχρονισμό του εναέριου χώρου και των συναφών υποδομών μέσω ενός συνεκτικού σχεδίου επενδύσεων κεφαλαίων, ώστε να εξασφαλιστεί η μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του συστήματος Διαχείρισης Εναέριας Κυκλοφορίας (ATM). Το σχέδιο αυτό θα πρέπει να συνοδεύεται και από ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα πρόσληψης και εκπαίδευσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας (ATCO), προκειμένου να αντιμετωπιστεί με επιτυχία το πρόβλημα χωρητικότητας των ελληνικών αεροδρομίων.
2. Να διασφαλίσει ότι τα τέλη των αεροδρομίων υπολογίζονται βάσει κόστους και είναι αποδοτικές από οικονομικής άποψης για τις αεροπορικές εταιρείες και τους επιβάτες. Οι διαβουλεύσεις επί των τελών θα πρέπει να είναι ουσιαστικές και να διέπονται από διαφάνεια, ενώ οι κατάλληλες ρυθμιστικές διατάξεις θα πρέπει να εφαρμόζονται σε κάθε περίπτωση, ακόμη και στις υπάρχουσες συμβάσεις παραχώρησης αεροδρομίων. Ωστόσο, η Ελλάδα θα πρέπει να διασφαλίσει ότι το υπάρχον πλαίσιο το οποίο περιορίζει την αρμοδιότητα και τη δικαιοδοσία της ανεξάρτητης ρυθμιστικής Αρχής θα πρέπει να αναθεωρηθεί.
3. Η Ελλάδα θα πρέπει, επίσης, να επιδιώξει την αξιοποίηση της χωρητικότητας αεροσταθμών και διαδρόμων προσγείωσης/απογείωσης ώστε να μπορεί να ανταπεξέλθει σε μελλοντική αύξηση της επιβατικής κίνησης.