Σκληρές αποφάσεις για σχεδόν όλους τους διαγωνισμούς της νέας γενιάς δημοσίων έργων, αξίας περίπου 5 δισ. ευρώ, που βρίσκονται σήμερα σε εξέλιξη θα κληθεί να πάρει η κυβέρνηση που θα προκύψει από τις εθνικές εκλογές. O επόμενος υπουργός Υποδομών θα κληθεί να διαχειριστεί πολλές «καυτές πατάτες» όπως η γραμμή 4 του Μετρό της Αθήνας, το τμήμα Πάτρα – Πύργος, το τμήμα Άκτιο – Αμβρακία και ο Βόρειος Οδικός Άξονας της Κρήτης (ΒΟΑΚ).
Οι διαγωνισμοί παραμένουν σε μεγάλο βαθμό μετέωροι, διακινδυνεύοντας μεταξύ άλλων και τα κοινοτικά κονδύλια από τα οποία χρηματοδοτούνται. Πέρα από τις… συνήθεις καθυστερήσεις που έχουν να κάνουν με τη γραφειοκρατία αλλά και με τον κακό και πρόχειρο σχεδιασμό, επιβαρυντικά λειτουργεί και η υπόθεση του «καρτέλ» στα δημόσια έργα που έχει ξεκινήσει μια σειρά προσφυγών σχεδόν σε όποιο έργο βγαίνει προς δημοπράτηση.
Οι κατασκευαστικές εταιρείες που ήρθαν σε συμβιβασμό με την Επιτροπή Ανταγωνισμού για την υπόθεση του καρτέλ καλούνται να αποδείξουν ότι έχουν λάβει «μέτρα αυτοκάθαρσής». Μόνο που τα μέτρα αυτά δεν είναι συγκεκριμένα και μάλιστα βρίσκεται στη διακριτική ευχέρεια κάθε υπηρεσίας ή οργανισμού που πραγματοποιεί τον διαγωνισμό για το αν θα τα δεχτεί ή όχι. Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι να ανοίγει η πόρτα των προσφυγών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η εργολαβία «σκούπα» του Άκτιο-Αμβρακία η οποία είχε κατακυρωθεί στην κοινοπραξία ΑΚΤΩΡ-ΤΕΡΝΑ και προσέκρουσε στο ΣτΕ λόγω προσφυγής της GD Infrastrutture.
Όλα ανοιχτά για τη γραμμή 4
Υπ’ αυτό το πλαίσιο καθυστερήσεις αναμένονται σε ένα από τα σημαντικότερα έργα των επόμενων ετών, τη κατασκευή του πρώτου τμήματος της γραμμής 4 του Μετρό «Άλσος Βεΐκου – Γουδή», προϋπολογισμού περίπου 1,8 δισ. ευρώ. Στη δεύτερη φάση συμμετείχαν δύο κοινοπραξίες (ΑΒΑΞ-GHELLA-ALSTOM TRANSPORT και ΑΚΤΩΡ-ANSALDO STP-HITACHI RAIL ITALY), οι οποίες έχουν δώσει διευκρινήσεις για τα «μέτρα αυτοκάθαρσης».
Η διοίκηση της Αττικό Μετρό αναμένει πως θα υπάρξει σύντομα προσωρινός ανάδοχος, ωστόσο πηγές του κατασκευαστικού κλάδου εκφράζουν την άποψη πως ο διαγωνισμός δεν θα προχωρήσει άμεσα. Αυτός είναι, σύμφωνα με πληροφορίες, και ο λόγος που η τρίτη κοινοπραξία που πέρασε στη β’ φάση του διαγωνισμού, υπό τη ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, δεν υπέβαλλε ολοκληρωμένη προσφορά.
Εξάλλου και ο διαγωνισμός των πρόδρομων εργασιών της γραμμής 4 (μετατοπίσεις δικτύων κοινής ωφέλειας, αρχαιολογικές εργασίες, προετοιμασία εργοταξίων κλπ) βρίσκεται στον αέρα. Προσωρινή μειοδότρια έχει αναδειχθεί στη ΤΕΡΝΑ αλλά εκκρεμούν δύο προσφυγές στο ΣτΕ.
Οι κρίσιμες αποφάσεις της επομένης ημέρας
Άγνωστό παραμένει το αν θα προχωρήσουν και οι διαγωνισμοί που βρίσκονται σε εξέλιξη και για τους οποίους διαφωνούσε η Νέα Δημοκρατία. Πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο οδικός άξονας Πάτρας – Πύργου, συνολικού προϋπολογισμού 450 εκατ. ευρώ, ο οποίος «έσπασε» σε οκτώ εργολαβίες.
Πρόκειται για μια κίνηση του υπουργού Υποδομών Χρήστου Σπίρτζη που προκάλεσε θύελλα αντιδράσεων από την αντιπολίτευση. Τα τέσσερα τμήματα δόθηκαν στον όμιλο Καλογρίτσα ο οποίος όμως δεν μπόρεσε να προσκομίσει τις απαραίτητες εγγυητικές επιστολέςς και κηρύχτηκε έκπτωτος.
Άγνωστη είναι και η τύχη του Βόρειου Οδικού Άξονα της Κρήτης (ΒΟΑΚ), προϋπολογισμού 1,7 δισ. ευρώ. Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ επέλεξε να προχωρήσει σε διπλή δημοπράτηση, με ΣΔΙΤ και παραχώρηση. Η ΝΔ έχει προτείνει την εκ νέου προκήρυξη του έργου για ολόκληρη την πρώτη φάση, δηλαδή το τμήμα Χανιά-Άγιος Νικόλαος, με προϋπολογισμό περίπου 1 με 1,3 δισ. ευρώ και την προκήρυξη της δεύτερης φάσης που θα περιλαμβάνει τα τμήματα Χανιά-Κίσσαμος και Άγιος Νικόλαος – Σητεία σε άλλο διαγωνισμό.